Uniwersalna trasa do Pogorzałej Wsi

Opis trasy

Wyruszamy spod drewnianej kładki na Nogacie, od strony dzielnicy Malborka- Kałdowa i kierujemy się w stronę mostu drogowego. Za mostem, trzymając się brzegu Nogatu, opuszczamy Malbork. W środkowej części wsi Grobelno zjeżdżamy z głównej drogi, za wał Nogatu i drogą polną kierujemy się na południe. Mijamy stawy i za nimi po 800. m skręcamy w lewo. Drogą tą dojeżdżamy do drugiej po Białej Górze śluzy na Nogacie, zbudowanej w latach 1914-1916. Za nią znajduje się elektrownia o mocy 0,5 MW, oddana do użytku w 2009 r. Informacji o tym, jak i o innych systemach hydrotechnicznych na rzece Nogat możemy zaczerpnąć z tablicy informacyjnej tam umieszczonej. Jeśli widzieliśmy już pozostałe stopnie wodne na Nogacie, to na podstawie podobieństwa od razu stwierdzimy, że są to obiekty zbudowane w zbliżonym do siebie okresie.

Wracamy do rozdroża i skręcamy w lewo. Trzymając się drogi docieramy do szosy w Kraśniewie i przecinamy ją, wjeżdżając w polną drogę wyłożoną płytami betonowymi. Odcinek ten doprowadza nas do miejscowości Miłoradz. Opuszczając polną drogę, skręcamy w prawo, a następnie przecinamy skrzyżowanie i zatrzymujemy się przy gotyckim kościele pw. św. Michała Archanioła. Kościół w Miłoradzu, jak i inne żuławskie kościoły (Stara Kościelnica, Gnojewo, Krzyżanowo) straciły swe wieże podczas silnego wiatru, jaki miał miejsce w styczniu 1818 roku na Żuławach. Obchodzimy świątynię dookoła i zwracamy uwagę na drewnianą dzwonnicę, usytuowaną przed wejściem, nagrobki znajdujące się na cmentarzu przykościelnym oraz zdobiony szczyt wschodni, na którym odnajdujemy blendę zawierającą malowidło przedstawiające Grupę Ukrzyżowania. Kościół w Miłoradzu często bywa otwarty, więc warto zajrzeć do środka i zwrócić uwagę na wyposażenie i malowany strop.

Po zwiedzeniu kościoła wracamy do skrzyżowania i skręcamy w prawo. Po 1400 m skręcamy w lewo i kierujemy się prostopadle do Nogatu. Jadąc cały czas drogą utwardzoną dojeżdżamy do Pogorzałej Wsi. Odwiedzamy tam widoczny po prawej stronie kościół pw. św. Mikołaja i w przypadku możliwości zwiedzamy jego wnętrze. Zwracamy również uwagę na słupek wyznaczający granicę Prus i Wolnego Miasta Gdańska umieszczony przy bramie.

Możemy też podjechać kilkaset metrów dalej, trzymając się wału po lewej stronie drogi. Stoi tam ceglany budynek dawnej willi Carsten (dzisiejsze gospodarstwo rolne „Polhoz”), z interesującymi zdobieniami i bramą. Wracamy pod kościół i mijamy go z lewej strony. Ok. 300 m za nim znajduje się cmentarz ewangelicki związany z kościołem, który dawniej stał w innej części wsi. Przed cmentarzem zlokalizowana jest dawna szkoła. Ok. 400 m dalej, przy zbiorniku wodnym znajduje się wiata, gdzie możemy odpocząć, po czym główną drogą kierujemy się w stronę Malborka. Zatrzymujemy się w Kraśniewie, przy widocznym po prawej stronie drogi cmentarzu ewangelicko-mennonickim z zachowanymi, grodzonymi kwaterami i jedną stelą z piaskowca. W ramach krótkiego odpoczynku przechodzimy na cmentarz i przyglądamy się bliżej nagrobkom.