Koszwały (Gottswalde)

Miejscowość położona na Żuławach Gdańskich, w północno-zachodniej części gminy Cedry Wielkie, oddalona o ok. 5 km od wsi Cedry Wielkie i 11 km od miasta Pruszcz Gdański. Akt lokacyjny w 1334 roku nadał wielki mistrz Lutern von Braunschweig.

Budowle sakralne i nekropolie

Pierwszy kościół katolicki w Koszwałach powstał w I poł. XIV wieku. W czasie reformacji został przejęty przez ewangelików, którzy w roku 1672 wznieśli nową świątynię. Była to konstrukcja zbudowana na planie prostokąta, ryglowa, z wieżą od zachodu. W 1945 roku kościół został spalony.

W latach 80 XX wieku w miejscu tym zbudowano nowy kościół, a wydobyte podczas budowy nowego obiektu, XVII i XVIII-wieczne płyty nagrobne, poddano renowacji i przytwierdzono do murów nowego kościoła.

Domy podcieniowe

Dom podcieniowy w Koszwałach usytuowany jest w centrum wsi, przy drodze nr 227 Pruszcz Gdański - Koszwały i został zbudowany w 1792 roku. Remontowany był w latach: 1927, 1934 i 1959. Jest to konstrukcja murowana, otynkowana, z ryglową, wypełnioną żółtą cegłą wystawką i ryglowymi szczytami. Wystawka umieszczona jest w centralnej części ściany frontowej i wspiera ją 7 słupów oraz dwie ryglowe ścianki boczne. Dom wyróżnia się fantazyjnym układem rygli.

Pozostała zabudowa

W centrum wsi, ok. 100 m od domu podcieniowego, przy drodze nr 227 znajduje się drewniany budynek z facjatą. Jest to konstrukcja stojąca na wysokim, kamienno-ceglanym fundamencie, ze szczytami oszalowanymi pionowo. Obiekt zdobią rzeźbione drzwi, oprawy okien oraz profilowany gzyms.